Kocaeli Dil, Konuşma ve Ergoterapi Merkezi olarak dil ve konuşma terapistlerimiz tarafından otizm spektrum bozukluğu alanında hizmetler verilmektedir. İzmitde bulunan merkezimize aileler sıklıkla ‘Çocuğum otizmli iletişim becerilerini nasıl geliştirebilirim?‘ , ‘Çocuğum dil ve konuşma terapisi almalı mı?‘ , ‘Otizmli çocuğum konuşabilir mi?‘ sorulanı sormaktadırlar. Bu makalemizde otizm spektrum bozukluğu ve dil ve konuşma terapistinin otizm spektrum bozukluğu alanındaki hizmetleri hakkındaki bilgilere yer verdik.
Otizm Spektrum Bozukluğu, genetik ve çevresel faktörler aracılığıyla pek çok farklı sebepten kaynaklanabilmektedir. Çoğunlukla genetik aktarım yoluyla ortaya çıkan bu nörolojik sağlık sorunu büyük oranda çocuklarda ve gelişim aşamasında bulunan bireylerde gözlemlenmektedir. Nöroloji temelli bir hastalık olmasından dolayı çoğunlukla nörologlar tarafından araştırılan bu hastalığın tedavi süreci boyunca Dil ve Konuşma Terapisti ve psikiyatristlerin çok kritik ve belirleyici bir misyonu bulunur.
Otizm Spektrum Bozukluğu Tedavisinde Dil ve Konuşma Terapistlerinin Rolü
Otizm Spektrum Bozukluğu tedavisi, birden fazla aşamadan oluştuğu gibi tedavi metodolojisinin belirlenmesi konusunda tıp biliminin alt disiplinlerinin organize çalışması gerekir. Dil ve Konuşma Terapisti, özellikle otizmli çocukların gelişim gösterebilmesi ve sağlıklı bir iletişim gerçekleştirebilmesi adına özel metotlar ve yöntemler benimsemektedir.
Dil ve İletişim Becerilerinin Geliştirilmesi
Otizm Spektrum Bozukluğu teşhisi koyulan çocuklarda dil ve iletişim becerilerinin geliştirilmesi en kritik işleve sahip olan durumdur. Beynin fonksiyonlarını gerektiği şekilde yerine getirmesi ve aktif olarak çalışabilmesi için iletişim becerileri ve sosyalleşme gibi durumların çocuklarda en efektif şekilde geliştirilmesi gerekir.
Otizm Spektrum Bozuklu tedavi sürecinde çocukların dil ve iletişim becerilerini geliştirme konusunda kullanılabilecek birden fazla yöntem bulunmaktadır. Son derece geniş yelpazede kullanılmayı bekleyen bu metotlar Dil ve Konuşma Terapisti tarafından tercih edilerek tedavi sürecine eşlik eder.
İletişim becerilerinin geliştirilmesi ve çocukların akranları ile kuracakları iletişimi en sağlıklı zemine taşıyarak sosyalleşmenin desteklenmesi adına önemli role sahip olan bu uygulamalar, özel ya da toplu terapiler eşliğinde Otizm Spektrum Bozukluğu yaşayanların iletişim becerilerinin arttırılması amacıyla gerçekleştirilmektedir ve tercih edilen uygulamalar beklentilere göre farklılık gösterebilir.
Fırsat Öğretimi Tekniği
Otizm Spektrum Bozukluğu tedavisi kapsamında iletişim becerilerinin arttırılması, geri kazanılması ya da var olan potansiyelin gerçekleştirilmesi amacıyla kullanılan tekniklerin başında fırsat öğretimi tekniği gelmektedir. Bu uygulama kapsamında çocukların iletişim girişiminde bulunmaları adına en uygun zemin her şey düşünülerek oluşturulur. Herhangi bir müdahale olmadan çocuğun iletişimi en etkili şekilde kendi yapması sağlanır.
Deneyim ile öğrenme gibi kalıcılık içeren bir öğrenme tekniği kullanılan bu yöntem günümüzde Dil ve Konuşma Terapisti görevini üstlenen uzmanlar tarafından en çok tercih edilen yöntemlerden biridir. Bu teknikte çocukların gözlemleyebildikleri fakat ulaşamadıkları bir nesne konumlandırılır. Böylelikle işitsel bir tepki vermesi beklenir.
Sözel Davranış Metodu
Davranışsal uygulamaların eşlik ettiği sözel davranış metodu ile amaçlanan Otizm Spektrum Bozukluğu tedavisi konusunda bir sonraki aşamaya geçilmesidir. Bu metottan amaç çocukların işlevsel bir iletişim becerisi kazanmasıdır. İşlevsel iletişim becerisi ile ifade edilmek istenen ise temel talep ve isteklerin çocuk tarafından; jest, mimik, sözel ifade ya da benzeri iletişim unsurları ile gerçekleştirilmesidir. Bu bağlamda Otizm Spektrum Bozukluğu tedavisi sözel davranış metodunun konusunda önemli bir işlevi bulunduğu belirtilmelidir.
Akran Aracılı Uygulamalar
Çocuklar için yaşıtı olan diğer çocukların önemi tahmin edildiğinden çok daha kritiktir. Akran aracılı uygulamalar ise bu kritik önemin bilincinde olarak yapılan uygulamalar bütününe denir. Bu uygulamalar kapsamında Otizm Spektrum Bozukluğu tedavisi gören çocukların yaşıtları tarafından iletişim becerilerini geliştirecek öğrenme durumlarının oluşması sağlanır. Bir anlamda çocuğun akranını model olarak kabul etmesi sağlanmaktadır.
Sosyal Hikayeler Yaklaşımı
Sosyal hikayeler yaklaşımı günümüzde çok tercih edilen ve köken bakımından da henüz yeni sayılabilecek bir uygulamadır. 30 yılı aşkındır Otizm Spektrum Bozukluğu tedavisi kapsamında kullanılan yöntemde okuma yazma bilen çocuklara yazı aracılığıyla bilmeyen çocuklar için ise resimler aracılığıyla sosyal hikayeler hazırlanır.