Beslenme Bozuklukları (Malnütrisyon) Nedir?

Kocaeli Dil, Konuşma ve Ergoterapi Merkezi Merkezimizde yutma bozukluğuna (disfaji) bağlı beslenme bozukluklarında dil ve konuşma terapistlerimiz tarafından müdahalelerde bulunulmaktadır. Günümüzde en sık rastlanan sağlık sorunları arasında şüphesiz beslenmeden kaynaklanan sağlık sorunları daha ön plana çıkmaktadır. Özellikle vücudun ihtiyaç duyduğu günlük enerji ihtiyacının karşılanamıyor olmasından kaynaklanan beslenme bozuklukları gündelik yaşantı da dahil olmak üzere genel insan sağlığının olumsuz düzeyde etkilenmesine sebebiyet verebilir. Bu bağlamda bilinen hastalıklardan biri olan Malnütrisyon beslenme eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Özellikle çocukların günlük olarak ihtiyaç duyduğu enerjinin;

• %30 ile 50 arasında Karbonhidrat
• %30 ile 40 arasında Yağlar
• %7 ile 16 arasında ise proteinler

Aracılığıyla sağlanıyor olmasından dolayı, çocukların günlük olarak enerji ihtiyaçlarını karşılamaları adına bu içerikleri vücutlarına almaları gerekir. Bu kapsamda günlük ihtiyaç duyulan enerjinin karşılanması adına gerekli besinlerin alınmaması durumunda ise Malnütrisyon sorunları ile karşı karşıya kalınması olasıdır. Malnütrisyon sadece çocuklarda değil hemen her yaş grubundan bireylerde gözlemlenebilmektedir ve özellikle beslenme konusunda düzensizlik vadeden çocuklar ve yaşlılar daha fazla risk içermektedir. Aynı zamanda beslenme düzenini rutin haline getirememiş ve düzensiz bir beslenme gerçekleştiren bireylerde beslenme bozuklukları gözlemlenebilmektedir.

Beslenme Bozuklukları (Malnütrisyon) Nedenleri

Malnütrisyon nedenleri belirtilmiş olduğu gibi vücudun ihtiyaç duyduğu enerjiyi karşılamak adına alınması gereken protein, karbonhidrat ve yağların alınmaması durumunda ortaya çıkmaktadır. Özellikle çocuklarda gözlemlenen nedenlerin başında iştahsızlık ve vücudun daha fazla enerjiye ihtiyaç duymasına sebep olan hiperaktivite bozuklukları gelmektedir. Belirtilmiş olduğu gibi yetişkinler de dahil olmak üzere geniş bir etki alanı olan bu hastalığın nedenleri de bağlı bulunan durum ve şartlara göre farklılık gösterebilmesinin yanı sıra belirleyici olan durum çoğunlukla ekonomik şartlardır.

Beslenme Bozuklukları (Malnütrisyon) Kimlerde Gözlemlenir?

Malnütrisyon çoğunlukla;

• Yetersiz beslenen kimselerde
• Beslenme düzeni veya beslenme rutini oluşturmayanlarda
• Sürekli olarak diyet yapan ve diyet sebebiyle gerekli olan enerji veren besinlerin vücuda alınmamasına sebep olan kimselerde
• Vejetaryen beslenenlerde
• Çok fazla enerji harcayan ve buna karşılık enerji alacak besin tüketmeyen çocuklarda
• Besin tüketimi konusunda çeşitliği olmaması durumlarında
• Sindirim bozukluklarından kaynaklanan sağlık sorunu yaşayanlarda
• Psikoloji temelli yemek sorunları yaşayanlarda
• Hastanede uzun süreli olarak tedavi altında kalanlar ve kronik bir sağlık sorunu bulunanlarda

Malnütrisyon gözlemlenme olasılığı daha yüksek durumdadır.

Beslenme Bozuklukları (Malnütrisyon) Çeşitleri

Malnütrisyon çeşitleri bakımından da farklılıklar içermektedir. Genel olarak iki farklı şekilde incelenmesi mümkün olan bu çeşitliliğin

• Yetersiz gıda alımı
• Hipermetabolik sebepler

Şeklinde ifade edilmesi ve diğer tüm çeşitlerin bu kategoriler altına alınması mümkündür. Anlaşılacağı üzere Malnütrisyon çeşitleri hastaların yeterli düzeyde gıda alıp almaması ve metabolizma faaliyetlerinden kaynaklanan sorunlara göre genel anlamda iki farklı şekilde kategorize edilmektedir.

Beslenme Bozuklukları (Malnütrisyon) Belirti ve Bulguları

Malnütrisyon belirti ve bulguları hastalığın tipi ve türüne göre farklılık gösterebildiği gibi genel hatlarıyla şu şekilde ifade edilmesi mümkündür:

• Hızlı kilo kaybının oluşması ve kilo alımının yavaşlaması
• Vücut içerisinde gözlemlenen şişlikler ve ödemler
• Çocuklarda boyun uzamasının gecikmesi
• Hızlı şekilde gözlemlenen halsizlik ve çabuk yorulma durumları
• Saçlarda gözlemlenen sağlık sorunları
• Kasların erimesi ve hızlı zayıflama
• Kemiklerde vitamin ve mineral eksikliğinden kaynaklanan güçsüzlükler
• Ortaya çıkabilecek ruhsal bozukluklar ve çevreye duyulan ilgisizlik sorunları

Gibi durumlar Malnütrisyon belirti ve bulguları arasında yer almaktadır. Malnütrisyon belirti ve bulguları hatalığın çeşitleri ve çevresel koşullara göre farklılık gösterebilmektedir. Aynı zamanda beslenme alışkanlıkları ve beslenme konusunda besin çeşitliliği gibi temel durumlar da bu konuda en temel belirleyiciler arasında yer almaktadır. Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan araştırmalar kapsamında günümüzde yaşamını yitiren çocukların %55 oranında Malnütrisyon sebebi ile öldükleri sonucuna ulaşılmıştır.